Na obali Saronskog (Eginskog) zaliva, na istoku najvećeg grčkog poluostrva Peloponeza smešten je Epidaur, simpatično primorsko mestašce najpoznatije po amfiteatru iz 4. veka p.n.e., koji se smatra najvećim grčkim antičkim pozorištem. Na širem području današnjeg grada nalaze se mnogobrojni ostaci antičkog grada Epidavra sa ruševina Asklepijevog svetilišta i očuvanim antičkim amfiteatrom. Čitav lokalitete je zbog velike kultrune i istorijske važnosti 1988. godine stavljen na listu UNESCO-ove kulturne baštine.

Osim toga, Epidavros je i letnji turistički centar sa nekoliko sjajnih plaža na kristalnom Egejskom moru, među kojima je najpoznatija plaža Kalamaki. Do njega se stiže preko Atine, od koje je udaljen oko 130 km i dalje preko Korinta, odakle će vam trebati još jedan sat vožnje. A u Atinu možete doputovati na razne načine

Inače, ako ste ljubitelj arheologije, onda će Peloponez bez ikakve dileme biti prava destinacija za vas. Tu možete videti ostatke mnogih antičkih i srednjevekovnih gradova, zbog kojih se Peloponez često oslovljava kao veliki otvoreni muzej arheologije. Ostaci drevne Mikene, centra mikenske kulture koja je procvetala u bronzanom dobu i koju je Homer opisao u svojim epovima kao postojbinu slavnog Agamemnonovog kraljevstva. Agamemnon, jedan od najvećih grčkih mitskih junaka bio je predvodnik Grka u slavnom Trojanskom ratu. Na Peloponezu se nalaze i ruine drevne Olimpije, mesta gde su ustanovljene Olimpijske igre antičkog sveta. Tu su i arheološki tragovi čuvene Sparte, moćnog vojnog polisa, najjače vojne sile čitavog grčkog sveta u razdoblju od 7. do ranog 4. veka p.n.e. Tu su i Tirint, Argos, Korint, takođe gradovi drevnih vremena, kao i Mistra i Monemvasija, dva solidno očuvana srednjevekovna grada podizana i rušena, pa onda ponovo dizana iz pepela od strane mnogih moćnih država iz srednjeg veka: Vizatnije, Turske, Venecije. Ali hajde da se vratimo na Epidavros. 

 Antički Epidaurus

foto: welcomeimages.org

Antički Epidavr je bio grad koji se razvijao nezavisno od Argosa i Argolide i zajedno sa svojom okolinom činio je samoupravnu teritoriju Epidavriju. Prema legendi, na tom području se rodio starogrčki bog medicine Asklepije, sin boga Apolona i nimfe Koronide. Odrastao je uz kentaura Hirona, koji ga je učio medicini, hirurgiji i farmaciji. Vrlo brzo, Asklepije je počeo da leči sve bolesti, pa čak i da oživljava mrtve, a pošto više niko nije umirao, bog smrti Tatanos požalio se vrhovnom bogu Zevsu na Asklepija. Zato je Zevs munjom ubio Asklepija, kaznivši ga tako zbog kršenja božanskih pravila. Asklepije je kasnije oživljen i proglašen je za božanstvo, a njegov kult se u Epidavru poštovao od 6. veka p.n.e. Tokom 4. i 3. veka p.n.e. izgrađeno je Asklepijevo svetilište, čitav kompleks monumentalnih građevina. Epidavr se nakon toga vrlo brzo razvio u najznačajnije lečilište antičkog sveta, a tokom helenističkog perioda ovde je otvorena i jedna od najstarijih bolnica. Smatra se da su u Epidavru primenjivane neke metode lečenja koje i dan danas koristi medicina.

Rimski diktator Lucije Sula opljačkao je Epidavr 87. godine p.n.e., a 67. godine pre Hrista, opustošili su ga gusari. U 2. veku naše ere obnovili su ga Rimljani, a kao lečilišni centar Epidavr je funkcionisao sve do razornih zemljotresa u prvoj polovini 6. veka.

Arheološka istraživanja na ovom lokalitetu otpočeli su u 19. veku francuski arheolozi, a najopsežnija proučavanja obavili su grčki arheolozi u periodu od 1870. do 1926. godine, kada je i otkrivena većina spomenika. Na arheološkom lokalitetu se i danas vrzmaju arheolozi u potrazi za nekim novim senzacionalnim otkrićem.

Asklepion

Foto: wikimedia.org/Jean Housen

Asklepijevo svetilište se nalazi na 8 km od savremenog grada. Među njegovim ruševinama mogu se videti ostaci Propileja podignutog još u mikenskoj epohi, Asklepijevog hrama izgrađenog u dorskom stilu, jednog tolosa, stadiona, velike stoe i amfiteatra. Radovi na restauraciji Asklepijevog svetilišta obavljaju se od 1984. godine, a amfiteatar je potpuno rekonstruisan pedesetih i šezdesetih godina prošlog veka.

Amfiteatar u Epidavru

Smatra se najvećim pozorištem antičke grčke. Podignut je oko 350. godine p.n.e., a njegov konstruktor bio je Poliklet mlađi, poznati starogrčki arhitekta. Pozorište ima prečnik od 114 m, njegov kružni podijum je prečnika 20 m, a iznad podijuma uzdižu se kamene klupe u polukružnim redovima. Prvobitno su Grci izgradili 34 reda kamenih klupa uklesanih u brdo, a kasnije su Rimljani dodali još 21 red. Amfiteatar je mogao da primi više od 12.000 ljudi. Na njemu su se održavale dramske i druge pozorišne predstave i razne druge manifestacije kulturnog karaktera, među kojima je bio najpoznatiji festival Dionizijevih svečanosti. Danas je amfiteatar potpuno rekonstruisan i na njemu se organizuju pozorišne predstave i koncerti. Najpoznatije je i jedno od najbolje očuvanih antičkih pozorišta u Grčkoj. Međutim, ono po čemu je najčuveniji jeste njegova akustičnost, koja je i danas predmet naučnih istraživanja, a pozorišna predstava ili koncert koji se odgleda na njemu nezaboravan je doživljaj (Atinjani često dođu u Epidavr i prevale više od 250 km samo da bi odgledali pozorišnu predstavu koja traje oko 2 sata). Kao deo Asklepijevog svetilišta, pozorište u Epidavru se nalazi na UNESCO-voj listi kulturne baštine od 1988. godine.

Muzej Epidavra

foto: wikimedia.org/Angela Monika Arnold, Berlin

U sklopu kompleksa postoji i muzej u kome se čuvaju eksponati pronađeni na arheološkom lokalitetu. Asklepije je bio čest motiv starogrčkih pesnika, slikara i skulptora, koji su ga opisivali i prikazivali kao bradatog starca koji je u ruci držao štap sa zmijom obmotanom oko njega. Veći broj njegovih skulptura otkriven je na nalazištu, a danas su originalne skulpture i njihove kopije izložene u muzeju (neki originali se čuvaju u Arheološkom muzeju u Atini). Pored njih, muzej prikazuje i mnoge druge skulpture, razne hirurške instrumente pronađene u Epidavru, rekonstrukcije stubova i zidova građevina koje su postojale u kompleksu svetilišta i mnoge druge eksponate. 

Ključne reči

FacebookG+TwitterRSS